بسلطان حامى شهر و روز بحران را بروز قتال و چنانچه گاه باشد كه دشمن باغى بر سلطان حامى بغلبه تام دست يابد به نحوى كه او را از شهر بدر كند و خود مسلط گردد و گاه او را غلبه ناقص بود كه تسلط بر شهر نيابد و در گرفتن شهر محتاج بمحاربهء ديگر باشد و گاه چنين نبود بلكه سلطان حامى بغلبه تام غالب آيد و عدو باغى هزيمت كلى يا به دو وقتى او را نيز غلبه تام نباشد و در دفع كلى او محتاج بمحاربهء ديگر گردد هم‌چنين است حال غلبهء هريك از طبيعت و مرض بر ديگرى و غلبه تام مرض را بحران ردى تام نامند و غلبه ناقص او را بحران ردى ناقص و غلبه كلى طبيعته را بحران جيد تام گويند و غلبهء نا تمام او را بحران جيد ناقص و در بحران انتقال داء آنست كه طبيعت ماده را از مكان او دفع كند نه از بدن مانند بحران حمى صفراويه به يرقان بعضى از اقسام بحران تام شمرده‌اند چنانچه فاضل قرشى بدليل آنكه طبيعت مرض اول را بتمامه دفع ساخته به نحوى كه محتاج بمحاربه ديگر نيست اگرچه در دفع مرض حادث محتاج است بمحاربهء ديگر و اكثرى از اقسام بحران ناقص باعتبار آنكه ماده از بدن مندفع نشده بلكه انتقال يافته از موضعى بموضعى و بحران نقص خواه جيه باشد خواه ردى منذر ببحران تام است چه وقتىكه طبيعت فى الجمله بر مرض استيلا يافت و قوت و شدت آن را كم ساخت ممكن نبود كه مرض مقهور غالب آيد و طبيعت را مغلوب سازد بلكه طبيعت باالضرورت استيصال مرض بمحاربهء ديگر كند و همچنين است حال غلبهء مرض بر طبيعت كه ناقص باشد و زوال هر مرضى يا بحران جيد تام